Doğa Belgeseli İzledim! - Racing Extinction (Kısım I)

Doğa Belgeseli İzledim! - Racing Extinction (Kısım I)
Doğa Belgeseli İzledim! - Racing Extinction (Kısım I)
Merhaba, dünyayı kurtaracakinsanlar. Gülensurat
{Size, bize, insanlara, insanlığımıza bir mesajım var. İkiye böleceğim bu yazı dizisini ne zaman, nerede ve ne şekilde okuyacağını bilmiyorum, sevgili takipçim: nitekim bildiğim şey şu: hayatın eskisi gibi olmayacak. Zihnindeki hücrelerinin, milyarda birini bile bu konu üzerine çekebilirsem: kazanmışım, kazanmışız demektir.}

Bugün, günümü iyi değerlendirebilmek için, bir belgesel izlemeyi düşünüyordum ki; Racing Extinction adlı belgesel-filme rastladım. 2015 yapımlı bu belgesel; En İyi Belgesel Film Oscar'ı ödülünü kazanmış Louie Psihoyos'un yönettiği, hazırladığı bir belgesel olup: gezegenimize yaptığımız tahribatı öylesine delici, açık ve anlaşılır gösteriyor ki: bir şeylerin farkına varmamak için, hayata bütünüyle 'at gözlüğü' ile bakmak gerekir. Belgesel boyunca gerek Uzak Doğu'dan gerekte Batı'dan, İnsan popülasyonunun pervasız bir savurganlıkla, Dünya'yı nasıl felakete sürüklediği anlatılıyor. Ki, belgeselin çeşitli aşamalarında, konuya dahil olan bilim insanları ve çeşitli alanlarda üne kavuşmuş kişiler, 'kendinizi' kutsal bir 'çevreci' kimliğine bürümeniz için sizi 'açıkça' ikna etmeye çalışıyorlar. Tabii, bu amaçlarına zorla ulaşmıyorlar nitekim, göreceğiniz ve dinleyeceğiz şeyler: sizi buna 'mecbur' bırakıyor.

Şu noktadan sonra anlatacaklarımı 2000'li yıllara sabitlemeden önce, belgeselde konu edinilen 'bazı' zamanlara götürmek istiyorum sizleri... Hadi!
4,5 milyar yaşında olan Dünya'mızda, azıcık geriye gidelim mi? Ne zamana mesela, yaklaşık 252 milyon yıl önceki Büyük Kitlesel Yok Oluş  - Büyük Ölüm olur mu? Tam, 252 milyon yıl önce şu anda üzerinde bulunduğumuz, tüm heyecanlarımızı, üzüntülerimizi, başarılarımızı ve sevdiklerimizi barındıran Dünya, nam-ı diğer Küre-i Arz; devasa, kaotik bir faciaya maruz kaldı. Permiyen (298-252 milyon yıl önce) dönemin sonlarında meydana gelen, Büyük Yok Oluş, yer yüzündeki tüm deniz canlılarının %96'sını ve omurgalı türlerin %70'ini  dünyamızdan silip attı.
Permiyen - Triyas Büyük Kitlesel Yok Oluş - Büyük Ölüm
Permiyen - Triyas Büyük Kitlesel Yok Oluş - Büyük Ölüm
Öyle ki, Büyük Patlama'dan bu yana bin bir badirelerle oluşan Evren'in küçük mü küçük çoçuğu Küre-i Arz: içinde bulunan cinslerin %83'ünü, ailelerin ise %57'sini kaybetti. Biyoçeşitlilik açısından, yaşanan kayıp öylesine fazlaydı ki, Permiyen - Triyas Büyük Ölüm'ü, dünyanın gördüğü en etkili Kitlesel Yok Oluş oldu. Tüm yıkımlar, olgular dahilinde de bu yok oluşun 10 milyon yıl kadar sürdüğü düşünülüyor.
Peki, Dünya: neden böylesine acılı bir felaket yaşadı?
Ne kadar bilinmezlikler ve çeşitli teorilerin havada uçuştuğu bir sebep-sonuç ilişkisi olsa da, bir şeyler kesinlikle vardı. Tetikleyiciler, gizlice diş bileyenler yahut ne kadar açık olsa da İnsan'ın tıpkı bugünde göremediği şeyler... Bilim insanları Permiyen - Triyas Kitlesel Yok Oluşu'na kilometrelerce uzunluğunda bir asteroitin sebep olduğunu öne sürüyor. Bu asteroit, okyanusa çarpmış ve akabinde okyanus-atmosfer sistemine feci zararlar verecek sülfür oluşmuş, sülfür ise oksijeni kendine bağlayıp, asit yağmuru şeklinde yağarak: 'yıkıcı etkisini' yeryüzüne ulaştırmıştır.
Permiyen - Triyas Büyük Ölümü'ne Devasa Bir Asteroit'in Sebep Olduğu Düşünülüyor!
Permiyen - Triyas Büyük Ölümü'ne Devasa Bir Asteroit'in Sebep Olduğu Düşünülüyor!
Fakat astereoit çarptı ve iş bitti mi? Tabii ki, hayır. Çarpmanın öldürücü basıncı, volkanik faaliyetlerin önünü de açtı. 
Bir başka görüşe göre, Permiyen sonlarında, asteroitten bağımsız olarak: yeryüzünün gördüğü en büyük volkanik faaliyet gerçekleşti ve bu volkanik patlamalar sonucunda açığa çıkan sülfat gök yüzüne ulaşan: sonu gelmeyen kül bulutları oluşturdu. İster asteroit çarpmasıyla oluşsun, ister bağımsız volkanik püskürmeler sonucunda, volkanik tepkimelerin açığa çıkardığı sülfat, sülfür ve akabinde kül bulutları; gök yüzünü kapladı. Ki bu, Güneş'in yer yüzüne gelmesini engelleyip, canlılığı sekteye uğratmış, büyük bitki grupları ve hayvanlar çok zarar görmüş, dünyamız Güneş'in asla ulaşamadığı uzun, çok uzun zamanlar geçirmiştir. Asit yağmurları ise, güneşsiz ve soğuk Dünya'nın nihai katillerinden biriydi.
Karada kıyım olurken, okyanusta boş durmuyordu, haliyle. Bazalt seli patlamaları, metan gazı salınımı, meteor çarpmaları ve bunlara bağlı olarak Okyanus'ta ki oksijen düzeyinde meydana gelen dalgalanmalar: deniz canlılığını sağlayan oksijenin gittikçe azalması nedeniyle: Okyanus'un yapısı bozuldu. Sonuçta, deniz canlılarının %96'sı, yukarıda belirttiğim üzere yok oldu.
Permiyen - Triyas Büyük Yok Oluşu'nda Zarar Gören Kara-Deniz Canlılığı
Permiyen - Triyas Büyük Yok Oluşu'nda Zarar Gören Kara-Deniz Canlılığı
Sonra... Sonra... Evren ve Dünya sinirlenip kavga ettikten sonra ne oldu? Büyük Sakinliğin, tabii bir üyesi olan dünyamız şöyle dedi: 'Kalan sağlar benimdir!'
Ve işleyiş, yaşam, dönüşüm, süreğenlik: 'hayat' yolunda tekrar adım atmaya başladı. Bugün tüm yaşam, 252 milyon yıl önceki Büyük Facia'dan kurtulan %4'lük kısımdan, yaşam formlarından miras aldığımız bir hediyedir.

Permiyen -Triyas'a baktığımıza göre: bu felaketten 186 milyon yıl sonraya ve günümüzden 66 milyon yıl önceye gitmemde bir maruzat yoktur, umarım.
O zaman ne oldu ki, Ufuk Ali? Kretase-Tersiyer Kitlesel Yok Oluş'u, nam-ı diğer Dinozorların Katili. Dünya'nın yaşadığı son en büyük facia olan bu yok oluş, yer yüzünden neleri alıp götürmedi ki? Dinozorların önde geldiği sürüngenler, primitif(ilkel) kuşların büyük bölümü, midyeler(rudist), ammonitlerin ve belemnitlerin dahil olduğu omurgasız deniz gruplarının %50'si, pek çok delikliler(foraminifer), planktonların içinde bulunduğu deniz mikroorganizmaları... Hepsi kaosa direnemeyerek fazlaca tahribat aldı.
Ki, genel vaziyete baktığımız zaman kara türlerinin %35'inin, tüm türlerin ise %70-%80'inin yok olup, ortadan kalktığını görüyoruz.
Mamafih nasıl oldu, bu felaket? Dünya, usluca yaşarken; canlılığın bu denli 'kitlesel' zarar görmesine sebebiyet veren şey neydi?
Kretase - Tersiyer Yok Oluşu'na Bir Gök Taşının Sebep Olduğu Düşünülüyor!
Kretase - Tersiyer Yok Oluşu'na Bir Gök Taşının Sebep Olduğu Düşünülüyor!
Evet, bir gök taşı! Hali hazırda, Dünya'da bulunan tüm nükleer silahların gücünden 100 bin kat daha kuvvetli, hızı saatte 50 bin kilometre ve çapı 10 kilometre olan bir gök taşı.
Gök taşından bahsediyorsak, düştüğü yeri de gösterebilmeliyiz değil mi?
Gök taşının düştüğü yer olarak, Meksika'da bulunan Yucatán Körfezi gösteriliyor. Kanıt? Kanıt ise Dünya'nın En Büyük 3. Krateri olup, adı geçen Körfez'de bulunan Chicxulup Krateri!
Meksika, Chicxulup Krateri. Kretase - Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu
Meksika, Chicxulup Krateri. Kretase - Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu
Çarpışma öylesine şiddetliydi ki, gök taşı yer yüzünde 180 kilometreden daha fazla bir alana etki etti. Haliyle; 
Dinozorların Katili: Kretase - Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu
Dinozorların Katili: Kretase - Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu
Bu, 150 milyon yıl kadar Dünya'nın efendisi olmuş dinozorların son kükreyişi oldu. Ve o zamandan beridir ki, dinozorlar yer yüzünde yoklar...
Çarpışmanın ölümcül sonuçları, volkanik tepkimelere, iklimsel bozulmalara ve deniz seviyesinde değişikliklere neden oldu. Bunlar ise, atmosferik yıkıma yol açtı. Dinozorların etkisini bütünüyle kaybettiği bir zamandan bugüne ise; memeliler, timsahlar, çiçekli bitkiler, yılanlar, istiridye ve midyeler, iki yaşamlılar(amfibiler), salyangozlar gelebildi. 
Kretase - Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu'nda Telef Olmuş: Tyranno Rex!
Kretase - Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu'nda Telef Olmuş: Tyranno Rex!
'Dünya ve Evren' bütünüyle güçlü, olabildiğince acımasız dinozorların yaşam 'hakkını' saniyeler içinde elinden aldı... Bu biz 'insan' ırkı için büyük bir ders olmalı.
Sadece iki kitlesel yok oluş mu var? Bu bahsettiklerim dışında 3 Kitlesel Yok Oluş daha bulunuyor. Dönemleriyle birlikte, hepsini bir alt satıra yazacağım ki, yukarıda anlattığım olgulara daha iyi senkronizasyon yapabilelim.
1.) Ordovisyen-Silüryen Kitlesel Yok Oluşu (450 milyon yıl önce)
2.) Geç Devoniyen Kitlesel Yok Oluşu (360 milyon yıl önce) 
3.) Permiyen-Triyas Büyük Ölümü (252 milyon yıl önce)
4.) Triyas-Jura Kitlesel Yok Oluşu (200 milyon yıl önce) 
5.) Kretase-Tersiyer Kitlesel Yok Oluşu (66 milyon yıl önce)

Yazımı buraya kadar okuyup, incelediyseniz: 'bu' yazı dizisinin ikinci kısmında anlatacağım şeylere ön hazırlık yapmış oldunuz. Kısım II'de: Racing Extinction adlı Doğa&İnsan belgeselinden hareketle; 19. yüzyıl ile 21. yüzyıl arasında ademoğlunun gezegenimize ne denli zarar verdiğini gösterip, 6. Kitlesel Yok Oluş'un: İnsan ırkı kaynaklı geleceğini ispatlayacağım. Ve inanıyorum ki Kısım II'yi de okuduğunuz vakit: Dünya'yı ve içindekileri korumak için çok daha fazla çalışacaksınız. Kısım II'yi kaleme alana kadar, belgeseli izlemeyi unutmayın.
İyi günler, hoşça ve dünyada kalın! Gülensurat

Etiketler: , ,